Kolesterol Nedir?

Kolesterol, normalde her insanin kanında bulunan ve hücre zarları ile bazı hormonların yapımında kullanılan bir maddedir. Büyüme ve gelişmeyi sağlar. Kolesterol büyük oranda vücutta üretilir, az bir kısmı ise dışarıdan besinler yolu ile alınır. Kolesterol tüm hayvansal besin ve yağlarda (et, süt, tereyağı vb.) bulunurken, bitkisel besin ve bitkisel yağlarda (meyve, sebze, tahıl vb.) bulunmaz.

LDL-kolesterol (Kötü Kolesterol olarak bilinir)
Kolesterolün bir parçası olan LDL kolesterol, kanda kolesterolü taşıyan esas maddedir. LDL kolesterol oranının yüksek olması tehlikelidir, kalp-damar hastalıklarına yakalanmayı artırır ve bu hastalıkların ilerlemesini hızlandırır. LDL kolesterol damarların iç yüzüne yapışarak damar duvarında plak denilen yapılar oluşturur ve bunlar da ilerleyerek damarlarda darlık ve tıkanıklıklara neden olur. Bu olaylar kalpte gerçekleştiğinde kalp krizine (miyokard infarktüsü), beyinde ise felce yol açar. Son yapılan çalışmalar açıkça göstermiştir ki LDL kolesterol yüksekliği kalp damar hastalığının en önemli nedenlerinden biridir. Bundan dolayı günümüzde kolesterol yüksekliğinin tedavisinde esas hedef, LDL kolesterolün düşürülmesidir.
 
HDL kolesterol (İyi Kolesterol olarak bilinir) 
HDL-kolesterol LDL kolesterolün tam tersine kolesterolü damar duvarından uzaklaştırır. HDL kolesterolün yüksek olmasının kalp-damar hastalıklarında koruyucu rolü vardır. Sigara ve şişmanlık HDL kolesterolü azaltırken, egzersiz, diyet ve düşük dozda ilimli alkol alimi HDL’yi artırmaktadır.
 
Besinlerle Alınan Yağlar Üç Çeşittir  
1. Doymuş Yağ: Tereyağı, Hindistan cevizi yağı, hayvan eti yağları (koyun, kuzu, sığır, domuz eti, ördek vs), yağlı sütten yapılmış süt ürünlerinde bulunur.
2. Çoklu Doymamış Yağ: Ayçiçeği ve mısırözü yağı gibi sıvı yağlarda bulunur.
3. Tekli Doymamış Yağ: Zeytinyağı, fındık, ceviz, avokadoda bulunur.
 
Çoklu ve tekli doymamış yağların kalp damar sağlığını koruyucu etkileri vardır. Doymamış yağlar HDL (iyi) kolesterol düzeylerini yükseltir, LDL kolesterolü (zararlı kolesterol) ve trigliseridleri ise düşürürler. Bunların içinde LDL kolesterolü yükselten yağlar doymuş yaşlardır. Doymuş yağar oda ısısında katı durumdadır.
 
Margarinler 
Bu yağlar fast food, patates cipsi ve hazır dondurulmuş gıdalarda bolca kullanılır. Bu yağlar da oda ısısında katıdır ve kalp damar sağlığı açısından son derece zararlıdır, kötü kolesterol ve trigliserid düzeylerini yükseltirler.
 
Sonuç olarak katı yağların her türlüsünden uzak durmamız gerekiyor. Günlük toplam kalorinin en fazla %30'u yağlardan alınmalıdır. Bu miktar erkekler için günde 55-70 gr, kadınlar için 50-60 gr demektir.
 
Trigliserid 
Bunlar vücudun enerji depolarını oluşturur. Yağın doğada bulunduğu şekildir. Tıpkı kolesterol gibi bir kısmi vücutta yapılır. Bir kısmı ise besinlerle alınır. Kolesterol kadar olmamakla birlikte kandaki oranının yüksek olusu, kalp hastalığı riskini artırmaktadır.
  
* Kişinin yapısal özelliklerinin de önemli olmasından dolayı, kati yağlar hiç alınmasa bile kolesterol düzeyi yüksek çıkabilir. Bundan dolayı diyetin tek başına yeterli olmadığı durumlarda doktorunuz gerekirse ilaç verecektir.
 

© 2017 Kardiyovasküler Akademi Derneği. Tüm Hakları Saklıdır.